تجربه کاربری یا User Experience، مجموعهای از تعاملات کاربران با یک محصول، وبسایت یا خدمات در فضای اینترنت، کامپیوتر و فضای دیجیتال است. در واقع تجربه کاربری به معناس احساس و تجربهای است که به دنبال استفاده از یک محصول، سامانه و یا سرویس خاصی به کاربر القا میشود. تجربه کاربری یا UX یک مفهوم کلی است که میتواند در بسیاری از صنایع و محصولات مختلف مورد استفاده قرار بگیرد. این یعنی UX تنها به محصولات دیجیتال اختصاص ندارد و در تمامی صنایع مورد استفاده قرار میگیرد. اما اگر بتوانیم تجربه کاربری خوبی را در دنیای دیجیتال و به خصوص فضای دیجیتال مارکتینگ رقم بزنیم، توجه بسیاری از کاربران میتواند به اپلیکیشنهای موبایل، وبسایتها و نرم افزارها معطوف شود.
برای آشنایی بیشتر با اینکه تجربه کاربری یا UX چیست؟ و نیاز به چه مهارتهایی دارد، در ادامه این مطلب همراه ما باشید.
به فرآیندی که برای طراحی تجربه مفید کاربری طی میشود، از تحلیل و آنالیز نیاز و دادههای در دسترس گرفته تا مرحله طراحی و پیاده سازی دقیق آن، طراحی تجربه کاربری نام دارد. در واقع تجربه کاربری یک فرآیند طراحی است که بر ایجاد محصولات و خدماتی متمرکز میشود که برای کاربران مفید، لذت بخش و قابل استفاده باشد.
طراحان تجربه کاربری بایستی:
اگر فردی به عنوان طراح رابط کاربری بتواند مراحل گفته شده را به خوبی سپری کند، میتواند برای محصول یا خدمتی ارزنده و مفید را برای کاربران خودش خلق کند.
طبق مقاله منتشر شده در Usability.gov درباره تجربه کاربری یا User Experience آمده است:
“User experience (UX) focuses on having a deep understanding of users, what they need, what they value, their abilities, and also their limitations.”
“تجربه کاربری یا UX بر داشتن درک عمیق از کاربران، آنچه که آنها نیاز دارند، ارزش آنها، تواناییهای آنها و همچنین محدودیتهای آنها تمرکز دارد.”
تجربه کاربری یا Ux از آنجایی اهمیت دارد که میتواند یک تجربه هیجان انگیز، آسان و متفاوت را برای تعامل انسان و کامپیوتر رقم بزند. اگر وبسایت یا نرم افزار شما از Ux خوبی برخوردار باشد، کاربران میتوانند راحتتر از خدمات و محصولاتی که در وبسایت یا نرم افزار شماست دیدن کنند و همچنین یک تجربه متفاوت از حضور در فضای دیجیتال و اینترنتی داشته باشد. به عبارتی تجربه کاربری (User Experience) اهمیت بسیار زیادی در خلق آثار و محصولاتی دارد که بتواند کاربران و مخاطبان یک کسب و کار را راضی کند. محصولات و خدماتی که تجربه کاربری خوبی دارند، به مراتب بیشتر از محصولاتی که تجربه کاربری خوبی ندارند پذیرفته شده و طرفداران بیشتری نیز خواهند داشت.
در دنیای دیجیتال اهمیت تجربه کاربری از هر فضای دیگری بیشتر است و کاربردهای خاصی دارد که عبارتند از:
قاعدتا تجربه کاربری می تواند به خرید دیگر افراد کمک کرده و بر اساس نظرات ثبت شده کالای خود را دریافت کنند، البته این موضوع صرفا به همین جا ختم نمی شود چرا که با استفاده از همین نظرات، پیشنهادات و انتقادات می توان عیوب محصول و کالا را پیدا کرده و کسانی که در تولید هستند بتوانند با بروزرسانی و دیگر تمهیدات از به وجود آمدن خطا یا ایرادات مشابه جلوگیری به عمل آید، به منظور کسب اطلاعات بیشتر با ما همراه باشید.
با یک مثال ساده می توانیم توضیحات خود را تکمیل تر کنیم، فرض کنید که شما یک محصول مانند تلویزیون را خریداری کنید که در سایز ۵۵ اسمارت باشد قاعدتا برندهای دیگر این محصول با همین مشخصات در مجموعه ی خود دارند، چه چیزی باعث می شود که شما یک برند خاصی را انتخاب کنید؟ تجربه بهتر یک برند در دنیای دیجیتال سبب جذب شما به خرید خواهد شد. همین است که امروزه دیجیتال برندینگ جایگاه بسیار بالایی در میان فعالیتهای آژانسهای دیجیتال مارکتینگ و برندینگ پیدا کرده است.
UX باعث می شود که شما محصولی که اکثریت رضایت کامل داشتند را انتخاب کنید و این تجربه در انتخاب محصول درست و با کیفیت کمک بسیار خواهد کرد، البته ناگفته نماند که با توجه به موارد ذکر شده باعث پیشرفت و بالا رفتن کیفیت سایر محصولات شده تا خود را به رقابت با رقبا بپردازند.
بله! اما دلیل این سختی چیست؟ طراحی تجربه کاربری یا User Experience Design فرآیندی پیچیده است که نیاز به مهارتها و دانشهاش مختلفی دارد. طراحی تجربه کاربری شامل مراحل و طیف گستردهای از فعالیتهاست که عبارتند از:
طراح تجربه کاربری یا UX Designer به یک طراح حرفهای و با تجربه گفته میشود که:
طراحان UX در طیف گستردهای از صنایع، از جمله فناوری، تجارت، خدمات و غیره مشغول به کار هستند. آنها ممکن است بر روی محصولات و خدماتی مانند وبسایتها، نرمافزارها، اپلیکیشنهای موبایل، دستگاههای الکترونیکی و غیره کار کنند. طراحان UX نقش مهمی در موفقیت محصولات و خدمات ایفا میکنند. آنها با طراحی محصولات و خدماتی که نیازها و خواستههای کاربران را برآورده میکند، به ایجاد تجربههای کاربری مثبت و رضایتبخش کمک میکنند.
شاید برایتان این سوال پیش آمده باشد که وظایف طراح تجربه کاربری چیست؟ در پاسخ به این سوال باید گفت وظایفی که یک طراح تجربه کاربری بر عهده دارد و باید به خوبی آنها را پیاده سازی کند، عبارتند از:
درک نیازها، ترجیحات، و توقعات کاربران از محصول یا سرویس به وسیله تحقیقات و مطالعات کاربری.
ایجاد ساختارها، جریانهای کاری، و رابطهای کاربری که به کاربران امکان استفاده راحت و موثر از محصول فراهم میکند.
انجام تستها و مطالعات کاربری برای شناخت نقاط قوت و ضعف تجربه کاربری و ارائه پیشنهادات برای بهبود.
ارتباط مستمر با توسعهدهندگان و دیگر اعضای تیم به منظور اجرای بهتر طراحی و بهبود فرآیندها.
ایجاد الگوها و استانداردهایی که به تناسب با نیازهای کاربران برای یکپارچگی و هماهنگی در تجربه کاربری کمک کند.
درک عمیق از قابلیتها و محدودیتهای فناوریهای مورد استفاده در توسعه محصولات.
مهارتهایی که یک طراح تجربه نیاز دارد تا بتواند بهترین طراحیها را پیاده سازی کند عبارتند از:
مسلط بر نرمافزارهایی مانند Adobe XD، Sketch، Figma و…
شناخت ابتدایی از HTML ،CSS و JavaScript برای ارتباط بهتر با توسعهدهندگان.
توانایی اجرای تستهای کاربری برای ارزیابی تجربه کاربری و اصلاحات لازم.
پیگیری از آخرین تحولات، روندها و مقالات در زمینه تجربه کاربری.
توانایی ایجاد چارچوبها و نمونههای ابتدایی برای نمایش ساختار صفحات و جریان کاربری.
مهارت در ایجاد نمونههای قابل تعامل و تجربیات متحرک.
توانایی طراحی فرآیندهای کاربری ساده و مؤثر.
درک عمیق از اصول طراحی گرافیکی و تجربی و توانایی اعمال این اصول در طراحیهای خود.
توانایی تحلیل نیازها و خواستههای کاربران. درک عمیق از رفتارها، نیازها و محدودیتهای کاربران.
توانایی شناسایی و حل مشکلات مرتبط با تجربه کاربری.
توانایی ارتباط موثر با اعضای تیم، کاربران و دیگر ذینفعان.
توانایی انجام تحقیقات کاربری برای بهبود فهم نیازها و انتظارات کاربران.
برای آنکه بتوانید یک طراح تجربه کاربری موفق و حرفهای باشید، بهتر است تا مراحل زیر را به دقت دبنال کنید:
تا استراتژی و مسیر حرکتی خودتان را ننویسید و بر روی کاغذ پیاده سازی نکنید، نمیتوانید به نتیجه برسید!
نسبت به نقاط ضعف و قوت محصولات و خدمات خود تحقیق کنید و آن را به خوبی بشناسید. مثلاً اگر تولید کننده قاب تلفن همراه هستید و قصد دارید وبسایتی برای خود بزنید، ابتدا باید بازار تلفن همراه، میزان تقاضای قاب تلفن همراه از مشتریان را به دقت بررسی کنید. سپس مزایا، معایب، نقاط ضعف و قوت محصولات خود را به خوبی بررسی کنید.
بعد از تدوین استراتژی و تحقیقات میدانی، بهتر است تا یک طرح ابتدایی و اولیه از محصول یا خدمات خودتان را پیاده سازی کنید. در این نسخه اولیه بسیاری از باگها و خطاها را شناسایی میکنید و میتوانید مشکلات احتمالی را برطرف کنید.
بعد از تولید طرح اولیه و بهبود آن، سعی کنید نسخه نهایی را به بهترین شکل ممکن طراحی و پیاده سازی کنید و در آخرن قدم، طرح نهایی از محصول یا خدمات خود را رونمایی و توزیع کنید.
در شکل زیر میتوانید تفاوت بین طراحی تجربه کاربری و رابط کاربری را به راحتی ببینید:
| تجربه کاربری (UX) | رابط کاربری (UI) |
| طراحی تعاملی | طراحی بصری |
| تعیین مسیر حرکت کاربر | انتخاب صحیح رنگ و تایپوگرافی اصولی |
| طراحی معماری و اطلاعات پلنهای محصول | طراحی معماری بصری در سایت، اپلیکیشن یا محصول |
| طراح و متخصص وایرفریم، پروتوتایپ، طراحی گرافیک | طراح و متخصص در طراحی گرافیکی، چیدمان عناصر و موکاپها |
اگر میخواهید بدانید که طراحی تجربه کاربری یا UX Designing شما موفقیت آمیز بوده است یا نه، بایستی سوالات زیر را از خودتان بپرسید:
۵ سوالی که در وبسایت Figma.com به آنها اشاره شده است، سوالاتی هستند که سبب میشوند تا میزان موفقیت طراحی UX را بسنجید.
به طور کلی سعی کردیم با استفاده از مثال های مختلف UX را به صورت ساده و روان بیان کنیم تا تجربیات خود را به زبان ساده تر با شما در میان بگذاریم. اگر نیازمند کسب اطلاعات بیشتر هستید پیشنهاد میگردد که با مشاورین آمینا گروپ تماس بگیرید تا شما را بیشتر و بهتر راهنمایی کنیم.
4 Comments
خیلی خوب توضیح داده بودین که تجربه کاربری مستقیم روی جذب مشتری و فروش تاثیر داره ممنون از مقاله خوبتون
سلام حمیدرضای عزیز. خیلی خوشحالیم که این مطلب برای شما کاربردی بوده 🌹🙏
یه چیزی که برام سواله اینه که UX بیشتر روی طراحی ظاهری سایت تمرکز داره یا روی رفتار و تجربه کاربر توی استفاده؟چون همیشه اینو با UI قاطی میکنم.
سلام سحر عزیز سوال خیلی خوبی پرسیدین. UX بیشتر روی تجربه و رفتار کاربر هنگام استفاده از سایت تمرکز داره، نه صرفاً ظاهر. UI همون طراحی ظاهریه، ولی UX یا تجربه کاربری تضمین میکنه سایت راحت، کاربردی و جذاب باشه و کاربر بتونه بدون مشکل با سایت تعامل داشته باشه.